Okula Dönüş Kaygısı

Ankara’da Okula Dönüş Kaygısı, Ayrılma Korkusu ve Okul Reddi Yönetimi

Yeni bir okul yılı, çoğu çocuk için taze bir başlangıç ve heyecan anlamına gelirken; bazı çocuklar için bu süreç yoğun bir endişe kaynağıdır. Özellikle kreşe yeni başlayanlar, ilkokul birinci sınıfa adım atanlar veya okul değiştiren öğrencilerde "karnımda kelebekler uçuşuyor" hissi, yerini zamanla ağlama nöbetlerine ve ayrılma korkusuna bırakabilir. Uzm. Dr. Emine Taşyürek, bu sürecin hem çocuk hem de ebeveyn için yönetilebilir olduğunu, ancak doğru stratejilerin izlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Kaygıyı Büyütmeden Destek Olmanın Yolları
Çocuğunuzun okul hakkındaki endişelerini dile getirmesi bir fırsattır. Bu duyguları "Korkacak bir şey yok" diyerek geçiştirmek yerine, ciddiyetle dinlemek çocuğun kendini güvende hissetmesini sağlar.

1. Endişeleri Kabul Edin ve Dinleyin
Çocuklar çoğu zaman sorunun "çözülmesini" değil, sadece duyulmasını isterler. "Bunun senin için zor olduğunu biliyorum ama birlikte bir plan yapabiliriz" yaklaşımı, ebeveyn ve çocuk arasındaki bağı güçlendirir.

2. Prova Yapın (Kademeli Maruziyet)
Bilinmezlik kaygıyı besler. Okul açılmadan önce;

Okul bahçesinde vakit geçirmek,
Sınıfı, kantini ve tuvaletleri önceden gezmek,
Okul yolunda birkaç kez prova sürüşü yapmak, çocuğun zihnindeki "yabancı yer" algısını kırar. Her tekrar, çocuğun "önceden baş etme" (coping ahead) becerisini geliştirir.

Ayrılma Kaygısı ve Okul Reddiyle Baş Etme

Okul kapısında ağlayan bir çocuğu bırakmak her anne-baba için yürek burkucudur. Ancak çoğu çocuk, ebeveyn görüş alanından çıktıktan birkaç dakika sonra sakinleşir ve etkinliklere katılır.

Karın ve Baş Ağrılarına Dikkat!
Kaygı her zaman kelimelerle ifade edilmez; bazen "sabah karın ağrıları" veya "baş ağrıları" şeklinde somutlaşır. Eğer çocuğunuz her sabah fiziksel bir şikâyetle uyanıyor ve okul saati geçince iyileşiyorsa, bu bir okul reddi belirtisi olabilir. Altında yatan nedenler şunlar olabilir:

Sosyal Kaygı: Arkadaş edinememe korkusu veya akran zorbalığı.
Ayrılma Kaygısı: Ebeveynine kötü bir şey olacağı endişesi.
Öğrenme Güçlüğü: Başarısız olma ve mahcup düşme korkusu (Disleksi vb.).
OKB: Okulun kaotik ortamında kendi rutinlerini yönetememe baskısı.

Okul Reddi Nedir?
Okul reddi, sıradan bir isteksizlikten fazlasıdır. Eğer çocuğun direnci;

Uzun süredir devam ediyorsa,
Çok yoğun bir sıkıntıyla (panik atak benzeri) birleşiyorsa,
Aile hayatını felç edecek düzeydeyse, profesyonel bir müdahale vakti gelmiş demektir. Çocuk okuldan ne kadar uzak kalırsa, geri dönmesi o kadar zorlaşır; çünkü kaçınma, korkuyu her geçen gün besler.

Ebeveynler ve Öğretmenler İçin İletişim Planı
Okulu Bilgilendirin: Çocuğunuzun hassasiyeti hakkında rehberlik servisine veya öğretmene önceden bilgi verin.
Cesur Davranışları Övün: Okula girdiği her gün için onu takdir edin. "Bugün endişeli olmana rağmen sınıfa girmen harikaydı" diyerek cesaretini pekiştirin.
Karşılama Planı Yapın: Okul kapısında onu güler yüzle karşılayacak bir görevli veya arkadaşının olması, ayrılma anındaki stresi azaltır.

Sonuç olarak; Okula dönüş süreci, çocuğun psikolojik dayanıklılığını artıran bir büyüme durağıdır. Eğer bu süreç çocuğun işlevselliğini bozuyor ve ailece kriz haline geliyorsa, Ankara çocuk psikiyatrisi uzmanı Uzm. Dr. Emine Taşyürek ile iletişime geçerek profesyonel bir yol haritası belirleyebilirsiniz. Erken müdahale, kaygının kalıcı bir engel olmasını önler.