Ailelerin “kaç gün beklemeliyiz?” sorusuna tek sayı her zaman yanıt vermez. Kaygının yoğunluğu, devamlılığı, çocuğun okula katılabilmesi, uyku ve yeme düzeni, arkadaş ilişkileri ile güvenlik işaretleri birlikte izlenmelidir.
Geçici uyum belirtisi giderek hafifler
Çocuk okula gidebiliyor, gün içinde sakinleşiyor, eve geldiğinde yaşına uygun etkinliklerini sürdürüyor ve kaygı her gün biraz azalıyor olabilir. Böyle bir örüntüde öngörülebilir rutin ve okul iletişimi yeterli destek sağlayabilir.
Belirtinin tamamen yok olması beklenmez. Çocuğun kaygıya rağmen katılım gösterebilmesi, iyileşmenin daha anlamlı bir ölçütüdür.
Şiddet ve kaçınma arttığında erken destek önemlidir
Kapıdan girememe, tekrarlayan devamsızlık, panik düzeyinde sıkıntı, kusma, tüm gece uyuyamama veya aileden ayrılamama gelişiyorsa yalnız “alışır” diye beklemek güçlüğü büyütebilir.
AACAP, düzenli okul reddi, sık bedensel yakınmalar ve yaşa uygun etkinliklerden kaçınmayı değerlendirme gerektirebilecek işaretler arasında sayar.
Okul dışındaki değişiklikler tabloyu gösterir
Kaygı yalnız sabah değil arkadaşlardan çekilme, oyundan uzaklaşma, yoğun öfke, iştah değişimi veya sürekli güvence arama biçiminde de görülebilir. Notlar henüz etkilenmeden önce bu değişiklikler fark edilebilir.
Zorbalık, öğrenme güçlüğü, yeni okul, öğretmen değişimi, ailede kayıp veya hastalık gibi etkenler özellikle araştırılmalıdır.
Güvenlik işaretlerinde süre beklenmez
Kendine zarar verme veya ölme düşüncesi, gerçeklikle bağın bozulması, şiddet, evden kaçma ya da çocuğun güvenliğinin sağlanamadığı bir durum acil değerlendirme gerektirir. Web formu beklenmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’ne veya en yakın acil servise başvurulmalıdır.
Acil olmayan fakat işlevi belirgin bozan belirtilerde çocuk ve ergen psikiyatrisi görüşmesi planlanabilir.
Bir haftalık karar kaydında izlenecek alanlar
- Kaygının hangi gün, saat ve okul durumunda yükseldiğini yazın.
- Çocuğun okula girip giremediğini ve gün içinde sakinleşme süresini izleyin.
- Uyku, iştah, oyun, arkadaşlık ve ev içi davranış değişimini kaydedin.
- Öğretmenden çocuğun sınıftaki katılımına ilişkin somut bilgi alın.
- Belirtilerin hafiflediğini, aynı kaldığını veya arttığını ayrı işaretleyin.
Başvuru için hangi sayfadan başlanabilir?
Kaygı okul başlangıcını aşarak sürüyor ve günlük işlevi etkiliyorsa çocuklarda korkular ve kaygı, kaygı belirtileri aile rehberi ve ilk görüşmeye hazırlık sayfaları değerlendirme öncesi bilgi sunar. Genel yaklaşım için Ankara çocuk psikiyatristi anasayfası kullanılabilir.
Yararlanılan yayınlar
Aşağıdaki kurumsal kaynaklar içerikteki genel bilgilendirme çerçevesini destekler.