Çocuk ve Ergen Terapileri ve Psikoterapi Yöntemleri

Oyun terapisinde oyuncaklar çocuğun kelimeleri, oyun ise cümleleri kabul edilir. Çocuk, güvenli ve yapılandırılmış bir ortamda seçtiği oyuncaklar aracılığıyla iç dünyasını, çatışmalarını ve korkularını dışavurur. İyileştirici güç; duygusal rahatlama, kontrol duygusu ve özgüven gelişimi, zorlanılan durumların sembolik düzlemde yeniden canlandırılması ve güvenli ilişki yoluyla sağlıklı bağlanmanın gelişimi üzerinden işler.

BDT, duygu ve davranışların olayları nasıl algıladığımıza bağlı olduğu ilkesine dayanan yapılandırılmış, hedef odaklı bir modeldir. Amaç; otomatik olumsuz düşünceleri tanımak, gerçekçi olmayan yönlerini sorgulamak ve daha dengeli düşüncelerle değiştirmektir. Çocuklarda daha somut ve yaratıcı aktivitelerle zenginleştirilir: "düşünce-duygu-davranış" çizimleri, düşünce baloncukları, "düşünce avcısı" oyunları, nefes egzersizleri ve rol canlandırmaları. Ev ödevleriyle beceriler günlük hayata taşınır.

Bu modelde, bir ailede ortaya çıkan sorun (örneğin çocuktaki davranış bozukluğu) yalnızca o bireye ait değil, ailenin işleyişindeki bir aksaklığın belirtisi olarak görülür. Aile bir sistemdir; bir üyedeki değişim tüm sistemi etkiler. Seanslarda terapist iletişim biçimlerini, rolleri, sınırları ve çatışma döngülerini gözlemler; amaç, iletişim kanallarını yeniden açmak ve işlevsiz kalıpları kırmaktır.

EMDR, travmatik yaşantıların neden olduğu belirtileri azaltmak için geliştirilmiş nöro-fizyolojik temelli bir yöntemdir. Travmatik anılar beynin doğal işleme mekanizmasında tıkanıklığa yol açar; EMDR, çift yönlü uyarım (göz hareketleri, dokunsal veya işitsel) kullanarak beynin bu donmuş anıyı sağlıklı şekilde işlemesini sağlar. Çocuklarda oyun ve sanat terapisi teknikleriyle entegre edilerek gelişimsel düzeye uygun hale getirilir.

Mindfulness; anda olabilmek ve ortaya çıkan deneyimleri (duygu, düşünce, bedensel his) yargılamadan gözlemleyebilmek becerisidir. Çocuk ve ergenlere, hızla akan düşüncelerinin içinde boğulmak yerine onları bir nehrin kenarından izlemeyi öğretir; böylece dürtüsel tepki yerine bilinçli seçim yapabilir hale gelirler. Nefes farkındalığı, beden taraması ve düşünceleri bulutlar gibi gözlemleme gibi pratikler içerir ve BDT ile birleştiğinde etkinliği artar.

Akran ilişkilerinde zorlanan, sosyal işaretleri okumakta güçlük çeken çocuklara yönelik yapılandırılmış bir eğitim programıdır. Göz teması kurma, sıra bekleme, diyalog başlatma-sürdürme, duyguları tanıma, empati, çatışma çözme ve "hayır" diyebilme gibi beceriler; somut örnekler, rol oynamalar ve grup çalışmalarıyla adım adım öğretilir. Bazı çocuklar için sosyal etkileşim sezgisel değil, öğrenilen bir süreç haline gelir.

Çocuk hayatının önemli bir kısmını okulda geçirir; bu nedenle okul hem sorunların ortaya çıktığı bir alan, hem de iyileşmenin destekleyici bir parçası olabilir. Sınıf içi davranış, akademik motivasyon, öğretmen-öğrenci ilişkisi ve okul-aile iş birliği konularında yapılandırılmış geri bildirim sağlanır; gerektiğinde okul rehberlik servisiyle koordineli çalışılır. Sınav koşullarında düzenleme, oturma düzeni ve bireyselleştirilmiş eğitim planı (BEP) için rehberlik sunulur.