Dikkat ve dürtüsellik
Odaklanma, görev sürdürme, unutkanlık, hareketlilik ve dürtü kontrolü farklı ortamlardaki örüntüsüyle değerlendirilir.
Çocuğun duygusal, akademik ve sosyal gelişimini aile ve okul bağlamıyla birlikte değerlendiren yaklaşım
Okul çağı; dikkat, öğrenme, arkadaşlık, sorumluluk ve benlik algısının hızla şekillendiği bir dönemdir. Bu yaşlarda görülen güçlükler yalnızca ders başarısıyla sınırlı olmayabilir; kaygı, özgüven, uyku, aile ilişkileri ve nörogelişimsel özellikler akademik ve sosyal işlevselliği birlikte etkileyebilir.
Gelişimsel Bakış
Aynı belirti farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. Dersi dinlememe; DEHB, öğrenme güçlüğü, kaygı, uyku sorunu, motivasyon kaybı veya sınıf ortamıyla ilişkili olabilir. Bu nedenle yalnızca belirtiyi azaltmaya değil, güçlüğün kaynağını anlamaya odaklanılır.
Klinik görüşmede çocuğun gelişim öyküsü, aile gözlemleri, okul geri bildirimi, akademik becerileri, arkadaş ilişkileri ve duygusal durumu birlikte ele alınır. Gerekli görülürse dikkat, bilişsel beceri veya gelişim alanlarına ilişkin testler klinik değerlendirmeyi destekleyebilir.
Yaşa Özgü Değerlendirme
Belirtiler tek başına değil; gelişim düzeyi, ev–okul işlevselliği, aile gözlemleri ve çocuğun güçlü yönleriyle birlikte değerlendirilir.
Odaklanma, görev sürdürme, unutkanlık, hareketlilik ve dürtü kontrolü farklı ortamlardaki örüntüsüyle değerlendirilir.
Okuma, yazma, matematik, ödev süreci ve bilişsel profil arasındaki ilişki ele alınır.
Ayrılma, okul, hata yapma, sosyal ortam veya belirli durumlara ilişkin yoğun kaygı ve kaçınmalar incelenir.
Arkadaş edinme, dışlanma, zorbalık, sosyal beceri ve çatışma çözme alanları değerlendirilir.
Öfke, karşı gelme, sınır sorunları ve ev içi çatışmalar gelişimsel bağlamda ele alınır.
Uyku süresi, ekran kullanımı, sabah hazırlanma ve günlük rutinlerin dikkat ve duygu durumuna etkisi gözden geçirilir.
Başvuru Zamanı
Tek bir belirti her zaman bozukluk anlamına gelmez. Belirtinin süresi, şiddeti ve ev, okul ya da sosyal yaşamdaki etkisi profesyonel değerlendirme ihtiyacını belirler.
Klinik Süreç
Değerlendirme, çocuğun yaşı ve başvuru nedenine göre uyarlanır. Her çocuk için aynı test veya aynı tedavi planı kullanılmaz.
Başvuru nedeni, gelişim öyküsü, aile gözlemleri ve çocuğun kendi anlatımı birlikte ele alınır.
Öğretmen görüşleri, karne ve akademik performans; çocuğun sosyal ve duygusal durumu ile birlikte değerlendirilir.
Klinik soruya göre dikkat, bilişsel beceri veya öğrenme alanlarını değerlendiren araçlardan yararlanılabilir.
Çocuk, aile ve gerektiğinde okul için uygulanabilir hedefler belirlenir; terapi, eğitim ve tıbbi seçenekler bireyselleştirilir.
İlgili İçerikler
Belirtiler farklı klinik alanlarla kesişebilir. Aşağıdaki içerikler konuyu daha geniş bir çerçevede değerlendirmenize yardımcı olur.
Sık Sorulan Sorular
Hayır. Akademik güçlük; eğitim koşulları, öğrenme profili, dikkat, kaygı, uyku ve başka birçok etkenden kaynaklanabilir. Nedenler birlikte değerlendirilmelidir.
Okul geri bildirimi özellikle dikkat, öğrenme ve sosyal uyum konularında yararlı olabilir. Bilgi paylaşımı ailenin onayı ve çocuğun yararı gözetilerek planlanır.
Hayır. Kaygı, depresyon, uyku yetersizliği, öğrenme güçlüğü ve çevresel stres de dikkat sorununa yol açabilir. Tanı kapsamlı klinik değerlendirmeyle konur.
Her çocuk için test gerekmez. Hangi ölçümün gerekli olduğu ilk klinik değerlendirmede oluşan soruya göre belirlenir.
Uzm. Dr. Emine Taşyürek ile Ankara Beştepe'de yüz yüze görüşme ve klinik açıdan uygun durumlarda online görüşme hakkında bilgi alabilirsiniz.
