Sosyal iletişim yalnız konuşma becerisi değildir
Çocuğun adı söylendiğinde yönelmesi, ortak dikkat kurması, jest kullanması, karşılıklı oyun ve sohbeti sürdürmesi birlikte değerlendirilir. Konuşması gelişmiş bir çocuk da karşılıklı iletişim ve sosyal ipuçlarını yorumlamada zorlanabilir.
Tekrarlayıcı davranışların işlevi anlaşılmalıdır
Oyuncakları sıralama, aynı hareketi tekrarlama, değişikliklere yoğun tepki verme veya belirli konulara güçlü ilgi görülebilir. Bu davranışların sıklığı, esnekliği ve günlük yaşama etkisi değerlendirmede önemlidir.
Duyusal farklılıklar tabloya eşlik edebilir
Ses, ışık, koku, dokunma veya yiyecek dokusuna olağandışı hassasiyet ya da daha yoğun duyusal uyaran arayışı görülebilir. Her duyusal hassasiyet otizm anlamına gelmez; gelişimin diğer alanlarıyla birlikte ele alınır.
Tek bir belirti veya test tanı koymaz
Göz temasının az olması, geç konuşma veya yalnız oynamayı tercih etme tek başına otizm tanısı değildir. Değerlendirme gelişim öyküsü, klinik gözlem, aile bilgisi ve gerektiğinde standartlaştırılmış araçlarla yapılır. ADOS-2 klinik değerlendirmeyi destekler; tek başına tanı testi değildir.
Destek planı çocuğun profilinden başlar
Dil ve iletişim, günlük yaşam becerileri, oyun, öğrenme, duyusal düzenleme ve eşlik eden uyku, dikkat veya kaygı güçlükleri için farklı destekler gerekebilir. Amaç çocuğu tek bir kalıba uydurmak değil, işlevselliğini ve katılımını desteklemektir.
Aile değerlendirmeye nasıl hazırlanabilir?
Gelişim basamakları, önceki raporlar, okul gözlemleri ve aileyi düşündüren kısa video örnekleri görüşmede yararlı olabilir. Otizm spektrum bozukluğu değerlendirmesi hakkında ayrıntılı bilgi alınabilir.