👶
Bebeklik ve İlk Yıllar
İsme yanıtın sınırlı olması, sosyal gülümseme veya ortak dikkatin azlığı, işaret ederek paylaşmama, taklit ve karşılıklı oyun becerilerinde gecikme değerlendirilebilir.
📍 Ankara Beştepe🕐 Pazartesi–Cumartesi 08:00–19:00
🌿 Çocuk ve Ergen • Ankara Beştepe
Ankara’da Otizm Spektrum Bozukluğu Değerlendirmesi
Sosyal iletişim, oyun, dil gelişimi, duyusal özellikler veya yineleyici davranışlarla ilgili kaygılar kapsamlı gelişimsel değerlendirmeyi gerektirebilir.
Otizm tanısı tek bir belirtiye veya tek bir teste dayanmaz. Çocuğun gelişim öyküsü, farklı ortamlardaki davranışları, doğrudan klinik gözlem ve gerekli ek değerlendirmeler birlikte ele alınır.
Hacettepe Üniversitesi Uzmanlığı
0–18 Yaş Klinik Deneyim
ADOS-2 Eğitimli Uygulayıcı
Gelişimsel ve Klinik Değerlendirme
Yüz Yüze ve Online Takip
Aile Odaklı Bireysel Plan
Otizm Spektrum Bozukluğu Nedir?
Sosyal iletişim ve etkileşimde farklılıklarla; sınırlı veya yineleyici davranış, ilgi ya da duyusal özelliklerle seyreden nörogelişimsel bir durumdur.
“Spektrum”, her çocuğun güçlü yönlerinin, zorlandığı alanların ve ihtiyaç duyduğu desteğin farklı olabileceğini anlatır.
Bazı çocuklar konuşmayı geç öğrenebilir; bazıları akıcı konuştuğu hâlde karşılıklı sohbet, sosyal ipuçları veya arkadaşlık ilişkilerinde zorlanabilir. Tek bir davranış — göz temasının az olması, parmak ucunda yürüme veya yalnız oynamayı sevme gibi — tek başına otizm tanısı koydurmaz.
Dikkat Çekebilecek Gelişimsel İşaretler
İşaretler yaşa ve gelişim düzeyine göre değişir; önemli olan örüntü, süreklilik ve günlük yaşama etkisidir.
🧸
Okul Öncesi
Dil gelişiminde farklılık, sembolik oyunun sınırlı olması, akranlarla etkileşim güçlüğü, değişikliklere yoğun tepki, yineleyici davranışlar veya duyusal hassasiyetler görülebilir.
🎓
Okul Çağı ve Ergenlik
Karşılıklı arkadaşlık, örtük sosyal kurallar, esneklik ve duygu düzenleme alanlarındaki güçlükler belirginleşebilir. Kız çocuklarında veya dili güçlü çocuklarda belirtiler daha geç fark edilebilir.
Ne Zaman Beklemeden Başvurulmalı?
Beceri Kaybı
Çocuğun daha önce kullandığı kelimeleri, sosyal iletişim veya oyun becerilerini kaybetmesi gecikmeden değerlendirilmelidir.
Gelişimsel Kaygı
Aile, bakım veren veya öğretmenin dil, sosyal etkileşim, oyun ya da davranış gelişimiyle ilgili sürekli kaygısı varsa yalnızca “bekleyip görelim” denmemelidir.
Güvenlik ve Sağlık
Kendine zarar, beslenme veya uyku nedeniyle ciddi sağlık riski, nöbet şüphesi ya da ani davranış değişikliği varsa uygun acil/tıbbi değerlendirme gerekir.
Otizm Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?
Otizmi gösteren tek bir kan testi, beyin görüntülemesi veya psikometrik test yoktur.
Gelişim Öyküsü
Gebelik ve doğum, dil–motor gelişim, oyun, sosyal davranışlar, beceri kaybı ve aile öyküsü ayrıntılı biçimde ele alınır.
Doğrudan Gözlem
Çocuğun iletişim, karşılıklılık, oyun, esneklik ve yineleyici davranışları yaşına uygun ortamda gözlenir.
Standart Araçlar
Gerekli olduğunda ADOS-2 gibi yapılandırılmış gözlem araçları değerlendirmeyi destekler; sonuçları tek başına tanı anlamına gelmez.
Gelişim ve Eşlik Eden Durumlar
Dil, bilişsel ve uyumsal beceriler; DEHB, kaygı, uyku, beslenme, işitme ve nörolojik/genetik gereksinimler değerlendirilir.
ADOS-2’nin Rolü
ADOS-2, klinik değerlendirmede kullanılan yapılandırılmış bir gözlem aracıdır; tek başına otizm tanısı koymaz veya dışlamaz.
Uygun modül; yaşa, dil düzeyine ve gelişim özelliklerine göre seçilir. Sonuç, gelişim öyküsü, klinik gözlem, farklı ortamlardan alınan bilgiler ve diğer değerlendirmelerle birlikte yorumlanır.
Bireyselleştirilmiş Destek
Amaç çocuğu tek bir kalıba sokmak değil; iletişimini, katılımını, öğrenmesini, bağımsızlığını ve yaşam kalitesini desteklemektir.
İletişim ve Gelişimsel Destek
Konuşma–dil, alternatif iletişim, oyun, sosyal iletişim ve günlük yaşam becerilerine yönelik hedefler çocuğun profiline göre belirlenir.
Aile ve Okul İş Birliği
Aile eğitimi, çevresel düzenlemeler, görsel destekler ve eğitim planı farklı ortamlarda tutarlı biçimde yürütülür.
Tıbbi ve Ruhsal İzlem
İlaçlar otizmin temel özelliklerini ortadan kaldırmaz. Ancak eşlik eden DEHB, kaygı, uyku veya ciddi davranış sorunları için ayrı değerlendirme yapılabilir.
Aileler İçin Pratik Yaklaşım
İletişimi Erişilebilir Kılın
Kısa ve açık dil, görsel programlar veya çocuğun kullandığı alternatif iletişim yöntemlerinden yararlanın.
Duyusal İhtiyaçları Gözleyin
Davranışın altında ses, ışık, dokunma, açlık, ağrı veya yorgunluk olup olmadığını düşünün.
Değişiklikleri Önceden Haber Verin
Geçişleri görsel ya da sözlü uyarılarla öngörülebilir hâle getirin.
Güçlü Yönleri Kullanın
İlgi alanlarını iletişim, öğrenme ve katılım için köprü olarak değerlendirin.
Kardeşleri ve Bakım Verenleri Destekleyin
Ailenin tüm üyelerinin ihtiyaçlarını ve bakım verenlerin dinlenmesini plana dâhil edin.
Hedefleri Düzenli İzleyin
Müdahalenin yoğunluğunu bir sloganla değil; çocuğun gereksinimi, ilerlemesi ve aile koşullarıyla belirleyin.
İlgili Sayfalar
Sık Sorulan Sorular
Göz teması kurmayan her çocuk otizmli midir?
Hayır. Göz teması tek başına tanı ölçütü değildir. Sosyal iletişimin bütünü, ortak dikkat, oyun, dil, esneklik ve yineleyici davranışlar gelişim bağlamında değerlendirilir.
Otizm kaç yaşında tanınabilir?
Bazı işaretler yaşamın ilk iki yılında fark edilebilir ve deneyimli uzmanların 2 yaş civarında koyduğu tanı güvenilir olabilir. Bununla birlikte yaş ne olursa olsun gelişimsel kaygı varsa değerlendirme ve uygun desteğe yönlendirme geciktirilmemelidir.
ADOS-2 tek başına tanı koyar mı?
Hayır. ADOS-2 standartlaştırılmış bir gözlem aracıdır. Tanı; gelişim öyküsü, klinik değerlendirme, farklı ortamlardan bilgi ve gerektiğinde diğer testlerle birlikte konur.
Aşılar otizme neden olur mu?
Mevcut geniş bilimsel kanıtlar aşılarla otizm arasında nedensel ilişki göstermemektedir. Aşılarla ilgili kararlar çocuk doktoru ve ulusal aşı programı doğrultusunda verilmelidir.
Asperger ayrı bir tanı mıdır?
Güncel DSM sınıflamasında Asperger sendromu ayrı bir tanı değildir; önceki tanılar otizm spektrumu kapsamında ele alınır. Kişinin mevcut destek gereksinimleri ayrıca değerlendirilir.
Destek düzeyi yaşam boyu aynı mı kalır?
Hayır. Destek gereksinimi yaşa, ortama, gelişime, eşlik eden durumlara ve yaşam taleplerine göre değişebilir. Düzey ifadeleri kişinin tüm kimliğini veya geleceğini belirlemez.
Otizm için ilaç var mı?
Otizmin temel sosyal iletişim ve yineleyici davranış özelliklerini ortadan kaldıran bir ilaç yoktur. Eşlik eden belirti veya tanılar için ilaç seçeneği bireysel yarar–zarar değerlendirmesiyle planlanabilir.
Tanıyı beklemeden destek başlanabilir mi?
Evet. Dil, iletişim, oyun, motor veya günlük yaşam becerilerinde belirgin ihtiyaç varsa uygun gelişimsel ve eğitsel desteğin başlaması için kesin tanının tamamlanmasını beklemek her zaman gerekli değildir.
Gelişimsel Değerlendirme Planlayın
Çocuğunuzun sosyal iletişimi, dili, oyunu, davranışları veya duyusal özellikleri hakkında kaygınız varsa Ankara Beştepe’de değerlendirme randevusu oluşturabilirsiniz.