Gelişimsel Kaygı
Belirli bir duruma bağlı, orantılı ve çoğu zaman geçicidir; çocuk günlük işlevlerini sürdürebilir.
📍 Ankara Beştepe🕐 Pazartesi–Cumartesi 08:00–19:00
💙 Çocuk ve Ergenlerde Kaygı
Ankara’da Çocuk ve Ergenlerde Yaygın Anksiyete Bozukluğu Desteği
Okul, sağlık, aile, arkadaşlıklar ve gelecek hakkında durdurulması güç endişeler çocuğun uykusunu, dikkatini, okul yaşamını veya ilişkilerini etkiliyorsa kapsamlı değerlendirme yararlı olabilir.
Uzm. Dr. Emine Taşyürek, kaygının gelişimsel özelliklerini, bedensel belirtileri, eşlik eden durumları ve aile–okul bağlamını birlikte değerlendirerek bireyselleştirilmiş bir plan oluşturur.
🎓
Hacettepe Üniversitesi Uzmanlığı
💚
0–18 Yaş Klinik Deneyim
🧩
Bilişsel Davranışçı Yaklaşım
🧠
Kapsamlı Ayırıcı Değerlendirme
🌐
Yüz Yüze ve Online Görüşme
👪
Aile Odaklı Bütüncül Plan
Yaygın Anksiyete Bozukluğu Nedir?
Tek bir durumla sınırlı olmayan, birçok yaşam alanına yayılan ve kontrol edilmesi güç endişe örüntüsüdür.
Her kaygı bozukluk değildir. Yardım gereksinimini; kaygının yoğunluğu, gelişim düzeyiyle uyumu, kaçınmaya yol açması ve okul, uyku, aile veya sosyal yaşamdaki etkisi belirler.
Tanı yalnızca “çok endişeli olmakla” konmaz. Süre, işlev kaybı, bedensel belirtiler ve başka psikiyatrik ya da tıbbi açıklamalar birlikte değerlendirilir. Tanı ölçütlerindeki süre bilgisi ailelerin yardım almak için beklemesi gereken bir eşik değildir.
Normal Kaygı ile YAB Arasındaki Fark
Yaygın Endişe
Okul, sağlık, aile, gelecek ve arkadaşlık gibi birden fazla konu arasında dolaşır; güvenceye rağmen yeniden ortaya çıkar.
İşlev Kaybı
Uyku, dikkat, okula devam, sosyal yaşam veya çocuğun yaşına uygun bağımsızlığı belirgin etkilenir.
Belirtiler Nasıl Görünebilir?
🧠
Düşünsel
“Ya kötü bir şey olursa?” düşünceleri, belirsizliğe tahammülsüzlük, karar vermede zorlanma ve sürekli güvence arama.
💓
Bedensel
Huzursuzluk, kas gerginliği, çabuk yorulma, uyku güçlüğü, baş veya karın ağrısı. Yeni ve şiddetli yakınmalar otomatik olarak kaygıya bağlanmamalıdır.
🚪
Davranışsal ve Duygusal
Kaçınma, erteleme, mükemmeliyetçilik, irritabilite, aşırı hazırlık veya sosyal çekilme.
Yaşa Göre Görünüm
Okul Öncesi ve İlk Yıllar
Aileden ayrılma, güvenlik, hastalık ve afet temaları; karın ağrısı, uyku güçlüğü ve tekrar tekrar soru sorma görülebilir.
İlkokul Dönemi
Okul başarısı, hata yapma, arkadaşlıklar ve aile sağlığıyla ilgili endişeler; mükemmeliyetçilik ve güvence arama artabilir.
Ergenlik
Gelecek, sınavlar, sosyal değerlendirme, görünüm ve ilişkiler öne çıkabilir; kaçınma, uykusuzluk ve içe çekilme görülebilir.
Kaygıyı Etkileyebilen Etkenler
Biyolojik ve Mizaç
Ailesel yatkınlık, davranışsal ketlenme ve stres sistemlerindeki bireysel farklılıklar rol oynayabilir; tek bir neden yoktur.
Öğrenilmiş Döngüler
Kaçınma, tekrar tekrar güvence isteme, belirsizlikten kaçma ve felaketleştirme kısa vadede rahatlatıp kaygıyı sürdürebilir.
Çevresel Stres
Hastalık, kayıp, aile çatışması, okul baskısı, zorbalık veya önemli değişiklikler belirtileri başlatabilir ya da artırabilir.
Değerlendirmede Neler İncelenir?
Çocuk ve Aile Görüşmesi
Endişelerin içeriği, süresi, tetikleyicileri, kaçınma ve günlük yaşama etkisi ele alınır.
Gelişimsel ve Okul Bilgisi
Gelişim öyküsü, mizaç, aile öyküsü, okul gözlemleri ve stresli yaşam olayları değerlendirilir.
Ayırıcı Değerlendirme
Depresyon, sosyal kaygı, OKB, ayrılık kaygısı, travma, DEHB, öğrenme ve uyku sorunları gözden geçirilir.
Ölçekler ve Testler
Kaygı ölçekleri görüşmeyi destekleyebilir; MOXO veya WISC-IV YAB tanısı koyan testler değildir ve yalnızca uygun klinik soruda kullanılır.
Kanıta Dayalı Destek Yaklaşımları
Bilişsel Davranışçı Terapi
Kaygıyı sürdüren düşünce ve davranışları fark etme, belirsizliğe dayanma, problem çözme ve kaçınılan durumlara kademeli yaklaşma çalışılır.
Aile Katılımı
Kaygıyı küçümsemeden dinlemek, güvence ve kaçınma döngülerini azaltmak, yaşa uygun bağımsızlığı desteklemek hedeflenir.
İlaç Tedavisi
Orta–ağır belirtilerde veya işlev kaybında çocuk psikiyatristi yarar–risk değerlendirmesiyle ilaç tedavisini düşünebilir.
Rahatlama Becerileri
Yavaş ve rahat nefes, kas gevşetme ve farkındalık bazı çocuklarda yardımcı olabilir; uzun nefes tutma herkese uygun değildir.
Travma Odaklı Yaklaşım
Travma belirtileri varsa uygun travma odaklı terapi değerlendirilir. EMDR, YAB için otomatik veya tek başına standart tedavi değildir.
Okul İş Birliği
Kaçınmayı kalıcılaştırmadan güvenli ve kademeli katılımı destekleyen düzenlemeler planlanabilir.
Aileler Nasıl Destek Olabilir?
Kaygıyı Doğrulayın
“Abartıyorsun” yerine duyguyu anladığınızı gösterin; korkulan sonucun kesin doğru olduğunu onaylamayın.
Güvence Döngüsünü Azaltın
Aynı soruya sınırsız yanıt vermek yerine çocuğun başa çıkma becerisini hatırlatın.
Kaçınmayı Kademeli Azaltın
Çocuğu zorlamadan küçük ve planlı adımlarla yaşına uygun sorumluluklara dönmesini destekleyin.
Rutinleri Koruyun
Uyku, hareket, beslenme, ekran ve dinlenme düzeni belirtilerin yönetilmesine katkı sağlar.
Kendi Kaygınızı İzleyin
Tehlikeyi sürekli vurgulamak veya her görevi çocuk adına yapmak kaygı döngüsünü besleyebilir.
Erken Yardım Alın
Belirgin işlev kaybı varsa tanı süresinin dolmasını beklemeden profesyonel değerlendirme alınabilir.
İlgili Sayfalar
Sık Sorulan Sorular
Her endişeli çocukta YAB var mıdır?
Hayır. Endişenin yaygınlığı, kontrol edilme güçlüğü, süre, gelişim düzeyi ve günlük yaşamdaki etkisi birlikte değerlendirilir.
Tanı için altı ay beklemek gerekir mi?
Hayır. Tanı ölçütlerindeki süre bilgisi yardım almak için bekleme kuralı değildir. İşlev kaybı varsa erken değerlendirme yapılabilir.
YAB ile sınav kaygısı aynı mıdır?
Hayır. Sınav kaygısı belirli bir performans durumuyla ilişkiliyken YAB çok sayıda yaşam alanına yayılan endişelerle seyreder; birlikte görülebilirler.
Karın ve baş ağrıları kaygıdan olabilir mi?
Olabilir; ancak yeni, şiddetli veya devam eden fiziksel belirtiler yalnızca kaygıya bağlanmamalı ve gerektiğinde tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.
MOXO veya WISC-IV YAB tanısı koyar mı?
Hayır. YAB tanısı klinik değerlendirmeyle konur. Bu testler yalnızca ayrı klinik sorular varsa kullanılabilir.
BDT nasıl yardımcı olur?
Kaygıyı sürdüren düşünce ve kaçınmaları tanımayı, belirsizliğe dayanmayı, problem çözmeyi ve korkulan durumlara kademeli yaklaşmayı destekler.
İlaç her çocukta gerekir mi?
Hayır. Karar belirtilerin şiddeti, işlev kaybı, eşlik eden durumlar ve yarar–risk dengesiyle bireysel verilir.
Ne zaman acil yardım gerekir?
Kendine veya başkasına zarar düşüncesi, intihar riski, ağır ajitasyon veya güvenliğin sağlanamaması halinde 112 aranmalı ya da acil servise başvurulmalıdır.
Yaygın Kaygı İçin Değerlendirme Planlayın
Kaygı çocuğunuzun okulunu, uykusunu, ilişkilerini veya günlük yaşamını belirgin etkiliyorsa Ankara Beştepe’de görüşme planlayabilirsiniz.