Oyun ve Ekran Bağımlılığı Nedir? | Ankara

Çocuk ve Ergenlerde Dijital Bağımlılık ve Sağlıklı Teknoloji Kullanımı

Günümüzde ekranlar çocukların günlük yaşamının vazgeçilmez bir parçası hâline gelmiştir. Bu durum, ebeveynlerin teknoloji kullanımı konusunda kaygılar yaşamasına ve “Ne kadar ekran süresi doğru?” sorusuna yanıt aramasına yol açmaktadır. Çocukları tamamen dijital ortamdan uzaklaştırmak da, sınırsız ve kontrolsüz bir kullanım sunmak da sağlıklı bir yaklaşım değildir. Amaç, çocuğun yaşına ve ihtiyaçlarına uygun dengeli bir teknoloji kullanım modeli oluşturmaktır.

Bu dengeyi oluştururken yalnızca ekran süresi değil, tüketilen içerik türü de son derece önemlidir. Dijital bağımlılıkla mücadelede hedef; süreyi körü körüne azaltmak değil, çocuğun bilişsel ve duygusal gelişimini destekleyen içeriklere yönelmesini sağlamaktır. Eğitici ve üretici içerikler teşvik edilmeli; şiddet, hız ve pasif tüketim içeren dijital materyallerden uzak durulmalıdır.

Teknoloji kullanımı tıpkı beslenme alışkanlıkları gibidir. Çocuğun yalnızca “ne kadar yediği” değil, “ne yediği” nasıl önemliyse; dijital dünyada da ne kadar zaman geçirdiği kadar, neye maruz kaldığı ve ne ürettiği kritik öneme sahiptir. Kalitesiz içerikler adeta “dijital abur cubur” niteliğindedir ve ailelerin bu konuda çocuklarına doğru model olması gerekmektedir.

Dijital bağımlılık yalnızca çocukları değil, yetişkinleri de etkileyen modern bir sorundur. Bildirimleri sürekli kontrol etme, telefonsuz kalma kaygısı (nomofobi) ve cihazlara aşırı bağlılık ebeveynlik ilişkilerini de zayıflatabilmektedir. Bu nedenle ebeveynlerin kendi teknoloji davranışlarını gözden geçirmesi, çocuğa aktarılacak sağlıklı kullanımı destekleyen en temel adımdır.

Ankara’da çocuk ve ergen psikiyatristi olarak, dijital bağımlılık belirtileri gösteren çocuklarda bilişsel davranışçı terapi, psikoeğitim, ebeveyn danışmanlığı ve gerekirse psikiyatrik değerlendirme içeren kapsamlı bir yaklaşım uyguluyoruz. Amacımız yalnızca ekran süresini azaltmak değil, çocuğun dijital dünya ile sağlıklı bir ilişki kurmasına yardımcı olmaktır.

Ekran kullanımının fiziksel aktivite, sosyal etkileşim ve açık hava deneyimleri ile dengelenmesi, çocukların psikolojik dayanıklılığını ve yaşam kalitesini artırır. Bu becerilerin erken yaşta kazanılması, gelecekte dijital dünyayı daha bilinçli yönetebilmelerini sağlar.

 
Oyun ve Ekran Bağımlılığı: Çocuk ve Gençleri Tehdit Eden Görünmez Risk

Değerli Aileler,

Dijital çağda büyüyen çocuklar için teknoloji büyük fırsatlar sunarken, kontrolsüz kullanım ciddi riskler doğurabilmektedir. Kliniğimizde en sık karşılaştığımız sorunlardan biri de Oyun ve Ekran Bağımlılığıdır.

Dünya Sağlık Örgütü tarafından bir davranışsal bağımlılık türü olarak tanımlanan oyun bağımlılığı, çocuğun ekran karşısındaki davranışını kontrol edememesi, günlük işlevlerini aksatması ve olumsuz sonuçlara rağmen ekran kullanımını sürdürmesi ile karakterizedir.

❗ Çocuğunuzda dijital bağımlılığın olası belirtileri:
Kontrol kaybı: Süreyi sınırlamakta zorlanır, verdiği sözleri tutamaz.
İlgi alanlarının daralması: Hobiler, spor, arkadaş ilişkileri ikinci plana düşer.
Olumsuz sonuçlara rağmen devam etme: Ders başarısının düşmesi, aile içi çatışmalar, uyku düzensizlikleri davranışı durdurmaz.
Yoksunluk belirtileri: Ekrandan uzak kaldığında huzursuzluk, öfke, kaygı ve agresyon ortaya çıkar.
Tolerans gelişimi: Aynı tatmini sağlayabilmek için giderek daha uzun süre oynamaya ihtiyaç duyar.
Dijital bağımlılığın altında çoğu zaman derin psikolojik nedenler bulunabilir: düşük özgüven, sosyal kaygı, akran zorbalığı, iletişim problemleri, akademik baskı ya da depresif belirtiler çocukları sanal dünyaya itebilir. Oyun ve ekran, onlar için gerçek dünyanın zorlayıcı durumlarından kaçış alanı hâline gelebilir.

Ankara’daki muayenehanemizde hedefimiz, sadece ekran süresini azaltmak değil; bağımlılığın kökeninde yatan duygusal ve psikolojik ihtiyaçları anlamak ve tedavi etmektir.

Çocuğunuzu suçlamadan, yargılamadan, güvenli bir ortamda dinliyor ve gerçek yaşam becerilerini güçlendirmeye yönelik kişiselleştirilmiş psikiyatrik destek sunuyoruz.

Bu süreç bir çatışma değil, ebeveyn–çocuk iş birliği gerektiren iyileştirici bir yolculuktur.
Geç kalmadan adım atmak, çocuğunuzun gelişimsel ve ruhsal sağlığını korumak için çok değerlidir.