Çarpıntı ve göğüs sıkışması
Kalbin hızlı atması, göğüste baskı veya bedensel bir felaket olacağı korkusu görülebilir.
📍 Ankara Beştepe🕐 Pazartesi–Cumartesi 08:00–19:00
Panik Atak · Ergenlik Dönemi
Ergenlerde Panik Atak ve Panik Bozukluk
Ani yoğun korku ve bedensel belirtileri tıbbi ve psikiyatrik yönleriyle birlikte değerlendiren yaklaşım
Panik atak; kısa sürede yükselen yoğun korkuya çarpıntı, nefes darlığı, göğüste sıkışma, baş dönmesi, titreme veya kontrolü kaybetme korkusunun eşlik ettiği bir tablodur. Tek bir panik atak her zaman panik bozukluk anlamına gelmez. Tekrarlayan beklenmedik ataklar ve yeni atak yaşayacağına ilişkin sürekli kaygı, ergenin okul ve sosyal yaşamını sınırlıyorsa değerlendirme gerekir.
Gelişimsel Bakış
Panik belirtilerinde önce güvenli ve doğru değerlendirme
Panik belirtileri kalp, solunum, tiroit, kansızlık, kafein/enerji içeceği kullanımı veya başka tıbbi durumlarla karışabilir. İlk kez ortaya çıkan, alışılmadık veya şiddetli bedensel belirtilerde uygun tıbbi değerlendirme önemlidir.
Psikiyatrik değerlendirmede atağın nasıl başladığı, süresi, tetikleyicileri, kaçınma davranışları ve ergenin ataklar arasındaki kaygısı incelenir. Sosyal kaygı, yaygın anksiyete, travma, depresyon, madde kullanımı ve uyku sorunları da gözden geçirilir.
Belirtiler
Çocuk ve ergenlerde nasıl görülebilir?
Belirtilerin görünümü yaşa göre değişebilir. Tanı; internet listesinden değil, süre, şiddet, bağlam ve işlev kaybının klinik değerlendirilmesiyle konur.
Nefes alamama hissi
Hızlı soluma, boğulma hissi veya yeterince hava alamadığı düşüncesi gelişebilir.
Baş dönmesi ve gerçekdışılık
Sersemlik, çevrenin gerçek değilmiş gibi gelmesi veya bayılma korkusu yaşanabilir.
Kontrolü kaybetme korkusu
Öleceği, bayılacağı, delireceği veya kontrolünü yitireceği düşüncesi atağı büyütebilir.
Kaçınma
Okul, toplu taşıma, kalabalık, yalnız kalma veya daha önce atak yaşanan yerlerden kaçınma başlayabilir.
Beklenti kaygısı
Atak olmasa bile yeni bir atak yaşayacağı korkusu günün önemli bölümünü kaplayabilir.
Başvuru Zamanı
Ne zaman değerlendirme düşünülmeli?
Tek bir belirti her zaman bozukluk anlamına gelmez. Belirtinin süresi, şiddeti ve ev, okul ya da sosyal yaşamdaki etkisi profesyonel değerlendirme ihtiyacını belirler.
- Atakların tekrarlaması veya yeni atak beklentisinin haftalarca sürmesi
- Okul, sınav, toplu taşıma, kalabalık ya da yalnız kalmaktan kaçınmanın başlaması
- Acil servis başvurularına rağmen belirtilerin tekrarlaması
- Uyku, kafein/enerji içeceği, madde kullanımı veya ilaçlarla ilişki olasılığı
- Depresyon, sosyal kaygı, travma veya kendine zarar düşüncelerinin eşlik etmesi
- Göğüs ağrısı, bayılma, ciddi nefes darlığı gibi yeni ya da şiddetli belirtilerin bulunması
Önemli: Kendine zarar verme veya intihar düşüncesi, gerçeklikle bağın bozulması ya da güvenliği tehdit eden ani bir durumda web formunu beklemeyin; 112 Acil Çağrı Merkezi'ne veya en yakın acil servise başvurun.
Değerlendirme ve Destek
Klinik süreç nasıl planlanır?
Değerlendirme, çocuğun yaşı ve başvuru nedenine göre uyarlanır. Her çocuk için aynı test veya aynı tedavi planı kullanılmaz.
Tıbbi güvenlik
Yeni ve şiddetli bedensel belirtilerde acil veya ilgili tıbbi değerlendirme gereksinimi belirlenir.
Atak örüntüsü
Atakların başlangıcı, süresi, belirtileri, tetikleyicileri ve ataklar arası beklenti kaygısı ayrıntılı incelenir.
Eşlik eden etkenler
Uyku, kafein, ilaç/madde kullanımı; kaygı, depresyon ve travma belirtileri birlikte değerlendirilir.
Tedavi planı
Psikoeğitim, nefes ve beden duyumu çalışmaları, bilişsel davranışçı terapi, aile desteği ve gerektiğinde tıbbi tedavi planlanabilir.
İlgili İçerikler
Değerlendirmeyi tamamlayan bağlantılar
Belirtiler farklı klinik alanlarla kesişebilir. Aşağıdaki içerikler konuyu daha geniş bir çerçevede değerlendirmenize yardımcı olur.
Sık Sorulan Sorular
Ailelerin merak ettiği konular
Panik atak kalp krizi midir?
Panik atak kalp krizi değildir; ancak göğüs ağrısı, bayılma veya ciddi nefes darlığı gibi ilk kez yaşanan ya da şiddetli belirtiler tıbbi açıdan değerlendirilmelidir.
Tek bir panik atak panik bozukluk anlamına gelir mi?
Hayır. Panik bozukluk; tekrarlayan beklenmedik ataklar ile yeni ataklara ilişkin sürekli kaygı veya belirgin davranış değişikliğinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir.
Enerji içecekleri panik belirtilerini artırabilir mi?
Yüksek kafein içeren enerji içecekleri çarpıntı, titreme, uykusuzluk ve kaygıyı artırabilir. Kullanım miktarı değerlendirmede mutlaka konuşulmalıdır.
Atak sırasında ne yapılabilir?
Ergenin güvenli bir yerde kalması, yavaş ve düzenli nefese dönmesi ve belirtilerin geçici olduğunu hatırlaması yardımcı olabilir. İlk, alışılmadık veya şiddetli belirtilerde tıbbi yardım geciktirilmemelidir.
Çocuğunuzun ihtiyacını birlikte değerlendirelim
Uzm. Dr. Emine Taşyürek ile Ankara Beştepe'de yüz yüze görüşme ve klinik açıdan uygun durumlarda online görüşme hakkında bilgi alabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, kişisel tıbbi değerlendirme, tanı veya tedavinin yerini tutmaz. Uygun yaklaşım çocuğun ve ailenin klinik gereksinimine göre uzman hekim tarafından belirlenir.