Uzm. Dr. Emine Taşyürek
İçeriğe geç
Ankara · BeştepePazartesi–Cumartesi 08:00–19:00
Uzm. Dr. Emine Taşyürek çocuk ve ergen psikiyatrisi logosu Uzm. Dr. Emine TaşyürekÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Randevu
Uzm. Dr. Emine Taşyürek, Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Kriz yönetimi · Özerklik · Güvenli bağ

Çocuk ve Ergenlik Krizlerinde Aile Terapisi: Ankara Uzman Yaklaşımları

Ergenlikte fikir ayrılığı ve bağımsızlık isteği gelişimin parçasıdır; fakat her çatışma “ergenlik işte” diyerek geçiştirilemez. Sürekli hakaret, evden kaçma, kendine zarar, madde kullanımı veya aile yaşamını kilitleyen gerilim varsa hem güvenlik hem ilişki düzeni değerlendirilmelidir.

Gelişimsel çatışma ile krizi işlev üzerinden ayırın

Oda düzeni, arkadaş seçimi veya giyim konusunda zaman zaman tartışmak olağan olabilir. Tartışmanın sıklığı artıyor, okul ve uyku düzeni bozuluyor, aile üyeleri birbirinden kaçıyor veya güvenlik riski oluşuyorsa sorun daha geniş ele alınmalıdır.

Ergenin bağımsızlık talebi ile ailenin koruma sorumluluğu aynı anda gerçektir. Terapi, bu iki ihtiyetten birini yok saymadan ortak alan kurmaya çalışır.

Kriz anında çözüm değil önce yatışma hedeflenir

Seslerin yükseldiği anda uzun açıklamalar, geçmiş hataları sıralamak veya telefonu zorla almaya çalışmak gerilimi büyütebilir. Kısa bir güvenlik cümlesi, fiziksel mesafe ve konuşmaya dönülecek zamanın belirlenmesi daha işlevseldir.

Sakinleşme molası konuyu kapatmak değildir. Taraflar sözü verilen zamanda yeniden bir araya gelmeli; aksi halde kaçınma yeni döngüye dönüşür.

Kurallar ergenin artan sorumluluğuyla birlikte güncellenir

Uyku, okul, dijital kullanım, eve dönüş ve aileye haber verme gibi alanlarda beklentiler açık olmalıdır. Ergene seçim alanı verilirken güvenlikle ilgili sınırlar yetişkin sorumluluğunda kalır.

Kuralın gerekçesi, ihlal edildiğinde ne olacağı ve hangi koşulda yeniden değerlendirileceği önceden konuşulmalıdır. Ani ve ağır cezalar gizlemeyi artırabilir.

Davranışın altındaki duyguyu duymak sınırı kaldırmaz

Öfkenin altında utanç, başarısızlık korkusu, dışlanma, yas veya anlaşılmama hissi bulunabilir. “Öfkelenme” demek yerine neyin bu kadar zor geldiğini merak etmek ilişkiyi açabilir.

Bununla birlikte tehdit, fiziksel şiddet veya zarar verme davranışı normalleştirilmez. Duygu kabul edilirken davranışın sınırı net tutulur.

Aile terapisi taraf tutmak yerine döngüyü değiştirir

Terapist ergeni ebeveyne veya ebeveyni ergene karşı savunan bir hakem değildir. Konuşma sırasını, yanlış anlamaları, koalisyonları ve tekrar eden çatışma biçimlerini görünür hale getirir.

Gerektiğinde ergenle bireysel görüşme, ebeveyn danışmanlığı veya başka tedaviler eklenebilir. Ergenlikte ebeveyn-çocuk çatışması sayfası günlük sınırlar için tamamlayıcı bir rehberdir.

Güvenlik riski varsa aile oturumunu beklemeyin

İntihar düşüncesi veya planı, kendine zarar, ağır şiddet, evden kaybolma, madde etkisi altında tehlikeli davranış ya da gerçeklikle bağın bozulması acil değerlendirme gerektirir. 112’ye veya en yakın acil servise başvurun.

Acil olmayan krizlerde ergenlik dönemi sorunları ve aile terapisi sayfalarından başvuru çerçevesi öğrenilebilir.

Kaynaklar

Uzm. Dr. Emine Taşyürek

Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı · Hakkında

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez.

İletişim