“Majör” sözcüğü kişinin değerini ya da sorunun çözülemez olduğunu anlatmaz; tanısal ölçütleri karşılayan depresif dönemi tanımlar. Tanı, tek bir kötü gün veya çevrim içi test sonucuyla konmaz.
Üzüntü ile depresif bozukluk arasındaki sınır
Hayal kırıklığı, sınav sonucu veya arkadaşlık sorunu sonrasında üzülmek doğaldır. Depresyonda duygu ve davranış değişimi günlerin çoğunda sürer, yalnız olay konuşulurken değil farklı alanlarda görülür ve çocuk eski etkinliklerine dönmekte zorlanır.
NICE çocuk ve gençlerde depresyon rehberi; belirti şiddeti, süre, gelişim, aile ve okul işlevi ile riskin birlikte değerlendirilmesini önerir.
Öfke ve bedensel yakınmalar tabloyu gizleyebilir
Bazı çocuklarda ağlamadan çok tahammülsüzlük, öfke patlaması, baş veya karın ağrısı, okuldan kaçınma ve başarı düşüşü öne çıkar. Bu nedenle “üzgün görünmüyor” gözlemi depresyonu tek başına dışlamaz.
Ergenlerde arkadaşlardan çekilme, gece-gündüz ritminin bozulması, öz bakımın azalması ve riskli davranışlar da değerlendirilmelidir.
Nedenler tek bir olaya indirgenmez
Genetik yatkınlık, kayıp, zorbalık, kronik hastalık, aile çatışması, öğrenme zorluğu ve sosyal dışlanma riski etkileyebilir. Ancak belirgin bir neden bulunmaması belirtilerin gerçek olmadığı anlamına gelmez.
Değerlendirmede bipolar bozukluk, kaygı, travma, madde kullanımı, uyku ve tıbbi durumlar gibi başka olasılıklar da araştırılır.
Tedavi planı şiddet ve ihtiyaca göre kurulur
Psikoeğitim, aile ve okul desteği, psikoterapi ve bazı durumlarda ilaç tedavisi planın parçaları olabilir. Hafif, orta ve ağır tabloların yaklaşımı aynı değildir.
İyileşme yalnız belirti sayısının azalmasıyla değil; uyku, okul katılımı, ilişki, öz bakım ve ilginin yeniden kurulmasıyla izlenir.
Ailelerin fark edebileceği değişim alanları
- İlgi, oyun, arkadaşlık ve eskiden keyif aldığı etkinliklerde azalma
- Sürekli öfke, umutsuzluk, suçluluk veya değersizlik ifadeleri
- Uyku, iştah, enerji, dikkat ve öz bakımda belirgin değişiklik
- Okula devamda, notlarda veya günlük sorumluluklarda düşüş
- Ölüm, kaybolma, kendine zarar verme hakkında söz veya davranış
Güvenlik işaretlerinde beklenmez
Kendine zarar düşüncesi, intihar planı, hazırlık, vedalaşma davranışı veya güvenliğin sağlanamadığı bir durum varsa çocuk yalnız bırakılmamalı; 112 Acil Çağrı Merkezi’ne ya da en yakın acil servise başvurulmalıdır. Diğer belirtiler için çocuk ve ergen depresyonu ve ergenlerde depresyon belirtileri aile rehberi incelenebilir.
Yararlanılan yayınlar
Bu bölüm, ailelerin konuya ilişkin kurumsal ve bilimsel kaynaklara doğrudan ulaşabilmesi için eklenmiştir.